POL
Logowanie
Zapamiętaj mnie
Zarejestruj konto

HARMONIJNY ROZWÓJ DZIECKA

Autor: dr Dorota Trzcińska

 

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA UCZNIÓW Z NADWAGĄ I OTYŁOŚCIĄ NA TLE GRUPY RÓWIEŚNICZEJ – GIMNAZJUM

 

Ważnym komponentem I etapu ewaluacji w programie edukacyjnym pod hasłem „Zachowaj równowagę”była ocena rozwoju somatycznego i sprawności fizycznej uczniów z gimnazjów.

Wykonanie podstawowych pomiarów antropometrycznych (wysokości i masy ciała) umożliwiło obliczenie wskaźnika wzrostowo-wagowego BMI, na podstawie którego określono rangę zjawiska nadwagi i otyłości. W ogólnopolskich badaniach ponad 1600 osobowej grupy młodzieży gimnazjalnej (klasy I i III) występowanie nadmiernej masy ciała odnotowano u ponad 20% uczniów oraz wśród około 15% uczennic. Na tym etapie edukacyjnym najwyższy odsetek nadwagi i otyłości (ogółem) stwierdzono w podgrupie 14‑letnich chłopców (23,4%), a najniższy (13,7%) u 16-letnich dziewcząt.

Podstawę oceny sprawności fizycznej stanowiły wyniki 4 prób zaczerpniętych z testu EUROFIT. Diagnozują one poziom gibkości (skłon tułowia), możliwości siłowe (siady z leżenia oraz zwis na drążku) i predyspozycje wytrzymałościowe (bieg wahadłowy w narastającym tempie). Powszechnie uważa się, że te przejawy motoryczności (gibkość, siła, wytrzymałość)  są bezpośrednio związane z wyższą jakością życia i odgrywają istotną rolę w zapobieganiu większości problemów zdrowotnych.

Zamieszczone poniżej wykresy przedstawiają poziom motoryczności 14‑ i 16-letnich uczniów z nadwagą i otyłością na tle rówieśników. Wyniki prób sprawności fizycznej zaprezentowano w postaci wartości unormowanych, co umożliwia sprowadzenie do wspólnego miana danych liczbowych wyrażonych w różnych jednostkach pomiarowych (centymetrach, ilości powtórzeń czy sekundach). Ulokowanie na rycinach przeważającej większości słupków poniżej poziomu zerowego świadczy o słabszych rezultatach uzyskanych przez uczniów o nadmiernej masie ciała w porównaniu z rówieśnikami. Dotyczy to 3 spośród 4 wykonywanych prób (z wyjątkiem sprawdzianu gibkości) w obu kategoriach wieku (14 i 16 lat) i płci. Umieszczone pod słupkami symbole ** lub *** (w skali od 0 do 3 gwiazdek) wskazują na znaczne nasilenie zróżnicowania w wynikach poszczególnych prób między porównywanymi podgrupami. Bardzo zbliżony i równie regularny układ rezultatów uzyskano w podobnej analizie przeprowadzonej wśród 11- i 13-letnich uczniów szkół podstawowych.

Przedstawione wyniki jednoznacznie dokumentują negatywne konsekwencje motoryczne nadwagi i otyłości wśród uczniów na etapie nauki w gimnazjum. Mając na uwadze zapobieganie temu niekorzystnemu zjawisku, warto motywować młodzież do zwiększania aktywności fizycznej, wykorzystując naturalne zainteresowanie dziewcząt i chłopców w tym wieku estetyką swojego wyglądu zewnętrznego. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że w przeciwdziałaniu nadwadze i otyłości oraz jej niebezpiecznym dla zdrowia skutkom edukowanie wyłącznie młodzieży może okazać się niewystarczające. W oddziaływaniach tych należy uwzględnić również uświadamianie rodziców.

wykres3

Print Friendly
Print Friendly