POL
Logowanie
Zapamiętaj mnie
Zarejestruj konto

HARMONIJNY ROZWÓJ DZIECKA

Autor: dr Dorota Trzcińska

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA UCZNIÓW Z NADWAGĄ I OTYŁOŚCIĄ NA TLE GRUPY RÓWIEŚNICZEJ – SZKOŁA PODSTAWOWA

Zgodnie z harmonogramem programu edukacyjnego pod hasłem „Zachowaj równowagę”wiosną ubiegłego roku (2013) w wybranych, na obszarze wszystkich województw, objętych projektem szkołach podstawowych przeprowadzono I etap ewaluacji. Obok wiedzy uczniów dotyczącej prawidłowego żywienia i aktywności ruchowej poddano ocenie stan ich rozwoju somatycznego i sprawności fizycznej.

W badaniach uczestniczyło ponad 1600 dziewcząt i chłopców ze szkół podstawowych.  Biorąc pod uwagę kompleksową koncepcję projektu oraz nakreślone w nim zadania, do ewaluacji wybrano uczniów klas IV i VI. Na podstawie pomiarów wysokości i masy ciała obliczono wskaźnik BMI, który posłużył do wyodrębnienia podgrupy o nadmiernych proporcjach wzrostowo-wagowych. W badanej zbiorowości dzieci odsetek nadwagi oscylował wokół 20%, a otyłość ujawniła się  u około 5% uczniów. Ponadnormatywna masa ciała występowała częściej wśród chłopców w porównaniu z dziewczętami oraz częściej w starszej (13 lat) niż w młodszej (11 lat) kategorii wiekowej.

Diagnozując poziom sprawności fizycznej, przeprowadzono 4 próby: skłon tułowia w siadzie o wyprostowanych kolanach (ocena gibkości), wykonywane w ciągu 30 sekund siady z leżenia (test siły mięśni brzucha), zwis na drążku (ocena siły ramion) oraz bieg wahadłowy o cyklicznie zwiększającej się intensywności (test wytrzymałościowy).

Uzyskane wyniki poddano procedurze normowania (standaryzacji). Zabieg ten pozwala sprowadzić do wspólnego miana rezultaty wyrażone w odmiennych jednostkach pomiarowych (np. w centymetrach, ilości powtórzeń lub sekundach). Wartości unormowane zaprezentowano w postaci graficznej na poniższych wykresach. Z przedstawionych na nich danych liczbowych wynika, że dzieci z nadwagą i otyłością znacząco ustępują rówieśnikom pod względem sprawności fizycznej. Odnosi się to do prób o charakterze siłowym (siady, zwis) oraz wytrzymałościowym (bieg). Taką tendencję zauważa się w obu kategoriach wieku i płci. Statystyczna istotność różnic w sprawności fizycznej została na wykresach oznaczona symbolem gwiazdek. Ich liczba (3 w skali 0-3) świadczy o wyraźnym zróżnicowaniu między porównywanymi grupami. Negatywnych efektów nadwagi i otyłości nie wykazano jedynie w przypadku próby gibkości.

Przedstawione wyniki badań potwierdzają opinię o współwystępowaniu nadmiernej masy ciała z obniżoną sprawnością fizyczną uczniów w wieku 11 i 13 lat. Skłania to do konkluzji o szczególnej roli środowiska rodzinnego i szkolnego w edukacji fizycznej dzieci z nadwagą i otyłością. Należy zachęcać je do aktywności ruchowej, doceniać postępy i zaangażowanie, dostrzegać mocniejsze strony ich motoryczności oraz integrować z zespołem klasowym. Praca z tymi uczniami nierzadko wymaga zastosowania indywidualnych rozwiązań praktycznych, dostosowanych do ich możliwości.

Drugi etap ewaluacji, pozwalający ocenić skuteczność wdrażanego programu edukacyjnego zostanie przeprowadzony w końcowej fazie realizacji projektu.

 wykres2

Print Friendly
Print Friendly