POL
Logowanie
Zapamiętaj mnie
Zarejestruj konto

DLA KONSUMENTÓW I PRODUCENTÓW - CZYTAJMY ETYKIETY

Autorzy: dr Katarzyna Stoś, mgr inż. Agnieszka Małachowska 

 Żywność dietetyczna – szczególne grupy żywności

 

Szczególne grupy żywności według polskich przepisów

Szczególne grupy żywności mogą stanowić częściowe lub wyłączne źródło pożywienia dla niektórych grup ludności. Żywność ta może mieć zasadnicze znaczenie przy postępowaniu dietetycznym w pewnych schorzeniach. Jest ważna dla zaspokojenia wymogów żywieniowych niektórych wyraźnie zidentyfikowanych wrażliwych grup ludności.

Szczególne grupy żywności określane są jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Są to środki spożywcze, które ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różnią się od środków spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu wprowadzane są do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych:

  • osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych w żywności – taki środek spożywczy może być określany jako „dietetyczny”,
  • zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat.

W Polsce środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, ze względu na swoje przeznaczenie, obejmują następujące grupy produktów:

  1. preparaty do początkowego żywienia niemowląt, w tym mleko początkowe, oraz preparaty do dalszego żywienia niemowląt, w tym mleko następne;
  2. środki spożywcze uzupełniające, obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze dla niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat;
  3. środki spożywcze stosowane w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji masy ciała;
  4. dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego;
  5. środki spożywcze zaspokajające zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców;
  6. środki spożywcze dla osób z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów (cukrzyca);
  7. środki spożywcze niskosodowe, w tym sole dietetyczne o niskiej zawartości sodu lub bezsodowe;
  8. środki spożywcze bezglutenowe.

Źródło:

  • ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia;
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Szczególne grupy żywności według nowych wymagań

Unii Europejskiej

 

W 2013 roku ukazało się nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała, które reguluje kwestie szczególnych grup żywności.

 Rozporządzenie nr 609/2013 dotyczy następujących kategorii żywności:

  • ˜preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz preparaty do dalszego żywienia niemowląt;
  • produkty zbożowe przetworzone oraz żywność dla dzieci;
  • żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
  • środki spożywcze zastępujące całodzienną dietę, do kontroli masy ciała.

DEFINICJE

preparat do początkowego żywienia niemowląt

Środek spożywczy przeznaczony dla niemowląt w ciągu pierwszych miesięcy życia, sam w sobie wystarczający, aby zostały spełnione potrzeby pokarmowe takich niemowląt do momentu wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego.

preparat do dalszego żywienia niemowląt

Środek spożywczy przeznaczony dla niemowląt w momencie wprowadzania odpowiedniego żywienia uzupełniającego, będący podstawowym składnikiem płynnym stopniowo coraz bardziej zróżnicowanej diety takich niemowląt.

produkty zbożowe przetworzone

Żywność przeznaczona do zaspokajania szczególnych potrzeb zdrowych niemowląt odstawianych od piersi oraz zdrowych małych dzieci, stosowaną jako suplement ich diety; lub stosowaną w celu ich stopniowego przystosowania się do zwykłej żywności. Są to między innymi produkty:

  • proste produkty zbożowe przygotowane do spożycia poprzez dodanie mleka lub innych odżywczych płynów,
  • produkty zbożowe z dodatkiem składników wysokobiałkowych,
  • sucharki i biszkopty.

żywność dla dzieci

Żywność przeznaczona do spełnienia szczególnych potrzeb zdrowych niemowląt odstawianych od piersi oraz zdrowych małych dzieci, stosowana jako suplement ich diety lub w celu ich stopniowego przystosowania się do zwykłej żywności, z wyłączeniem:

  • produktów zbożowych przetworzonych,
  • napojów na bazie mleka i podobnych produktów przeznaczonych dla małych dzieci.

Obecnie trwają dyskusje na temat ewentualnej potrzeby ustanowienia przepisów szczegółowych w przypadku innych dwóch grup żywności:

  • napoje na bazie mleka i podobne produkty przeznaczone dla małych dzieci

oraz

  • żywność dla sportowców.

żywność specjalnego przeznaczenia medycznego

Żywność specjalnie przetworzona lub żywność o specjalnym składzie przeznaczona do dietetycznego odżywiania pacjentów, w tym niemowląt, stosowana pod nadzorem lekarza. Jest ona przeznaczona do wyłącznego lub częściowego żywienia pacjentów z ograniczoną

środek spożywczy zastępujący całodzienną dietę, do kontroli masy ciała

Środek spożywczy zastępujący całodzienną dietę, do kontroli masy ciała” oznacza żywność o specjalnym składzie przeznaczoną do stosowania w dietach o ograniczonej zawartości energetycznej w celu redukcji masy ciała, gdy – stosowana zgodnie z zaleceniami podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze – jest ona zamiennikiem całodziennej diety.

Konsumencie, warto wiedzieć, że…

  • Najlepszym pokarmem dla niemowląt jest mleko matki. Jednak gdy karmienie piersią jest niemożliwe preparaty do początkowego żywienia niemowląt, w tym  mleko początkowe oraz preparaty do dalszego żywienia niemowląt, w tym mleko następne oraz żywność uzupełniająca dla niemowląt starszych mogą być wykorzystane w żywieniu niemowląt.
  • Produkty zbożowe wchodzą w skład grupy produktów uzupełniających przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci. Stosowane są w żywieniu jako uzupełnienie diety dzieci karmionych piersią lub żywionych sztucznie, w celu zaspokojenia ich potrzeb żywieniowych, a także zapewnienia prawidłowego wzrostu i rozwoju niemowląt i małych dzieci.
  • Oprócz przetworzonych produktów zbożowych, żywność uzupełniającą dla niemowląt i małych dzieci stanowią dodatkowo przetwory owocowe, warzywne, mięsne. Produkty uzupełniające przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci powinny pokrywać zapotrzebowanie żywieniowe, a także zapewniać prawidłowy wzrost i rozwój niemowląt
    i małych dzieci.
  • Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego jest przeznaczona do dietetycznego odżywiania pacjentów pod nadzorem lekarza.

Co warto wiedzieć o…

 Etykietowaniu, prezentacji reklamie szczególnych grup żywności

 

  • Przede wszystkim powinny one dostarczyć informacji pozwalających na właściwe stosowanie takiej żywności i nie mogą wprowadzać w błąd oraz przypisywać żywności właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ani odwoływać się do takich właściwości.
  • Oznakowanie, reklama czy prezentacja środków spożywczych nie mogą odnosić się do tempa ani ilości ubytku masy ciała, które mogłoby wynikać ze stosowania produktów spożywczych. Dotyczy to również środków spożywczych stosowanych w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji masy ciała.
  • Informacje na etykiecie nie mogą idealizować stosowania preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt.
  • Informacje na etykiecie preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt nie mogą zniechęcać do karmienia piersią. Najlepszym pokarmem dla niemowląt jest mleko matki.
Print Friendly
Print Friendly