POL
Logowanie
Zapamiętaj mnie
Zarejestruj konto

DLA KONSUMENTÓW I PRODUCENTÓW - CZYTAJMY ETYKIETY

Autor: dr n. med. Agnieszka Jarosz

 

WODA – niezbędny składnik diety

 

Spis treści:

 

 

Wstęp

Woda nie jest zaliczana do składników odżywczych, ale jest głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia, stanowi 50-80% masy ciała. W  związku z tym zasoby wodne organizmu muszą być stale uzupełniane, ponieważ organizm potrzebuje wody do pełnienia swych podstawowych funkcji. Woda jest składnikiem tkanek i płynów ustrojowych. Transportuje w organizmie tlen, składniki odżywcze i inne ważne substancje, które się w niej rozpuszczają. Woda jest niezbędna do regulacji m.in.: ciepłoty ciała, wydalania produktów przemiany materii czy procesów trawienia – ułatwia spożywanie, trawienie i wykorzystanie pożywienia. Pełni funkcję ochronną dla mózgu, gałki ocznej, płodu, rdzenia kręgowego.

Zapotrzebowanie organizmu

Istnieją różnice osobnicze w zawartości ustrojowej. U kobiet jest ona mniejsza niż u mężczyzn o tej samej masie ciała, jest też mniejsza u osób otyłych oraz osób starszych.

Przeciętne zapotrzebowanie na wodę zdrowej dorosłej osoby wynosi 2-2,5l/dobę. Woda ta pochodzi z kilku źródeł:

  1. wypijane płyny – wszelkiego rodzaju napoje: soki, woda, mleko, herbata, kawa itd.; przeciętnie stanowią ok. 1,4 l/dobę;
  2. woda w pokarmach – zawartość wody jest różna w różnych produktach spożywczych, np. w rybach woda stanowi ok. 75% masy, ale już w rybie wędzonej – tylko ok. 47%, co związane jest z procesem produkcyjnym;
  3. woda metaboliczna – powstaje w wyniku przemian metabolicznych: białek, tłuszczów i węglowodanów. U osób zdrowych stanowi ona ok. 200–500 ml, w zależności od wartości energetycznej pożywienia.

Reasumując, podstawowym źródłem wody dla organizmu są napoje, w tym woda, soki, herbata itd. i stanowią one około 62% przyjmowanej wody dziennie. Na drugim miejscu  znajdują się warzywa i owoce.

Znaczenie odpowiedniego nawodnienia organizmu

Zapotrzebowanie na wodę wzrasta w wielu stanach fizjologicznych, do których należy wzmożony wysiłek fizyczny (intensywne ćwiczenia, ciężka praca fizyczna), czy wysokie temperatury otoczenia. Wynika to z konieczności wyrównania ubytków wody związanych z przyspieszonym oddychaniem i poceniem się.

Odpowiednie nawodnienie ma także znaczenie dla urody. Dodatnio wpływa na cerę, co ma istotne znaczenie w procesie starzenia się organizmu. Właściwa ilość wody zapewnia jędrność, a tym samym gładkość skóry.

Odpowiednia ilość płynów ma również kluczowe znaczenie w wielu procesach chorobowych. Ilość przyjmowanych płynów ma zasadnicze znaczenie w zapobieganiu i leczeniu kamicy nerkowej. Odpowiednia ich ilość zapobiega krystalizacji kamieni nerkowych. Przyjmuje się, że osoba z kamicą nerkową powinna wypijać dziennie około 3–3,5 l płynów. Ponadto odpowiednia ilość przyjmowanych płynów jest ważna w chorobach przebiegających z gorączką (nawet różnego rodzaju banalnych infekcji), a także w biegunkach o różnej etiologii – bakteryjnej czy wirusowej. Spożywanie odpowiedniej ilości płynów  zapobiega odwodnieniu organizmu, które bywa często groźniejszym następstwem, niż choroba je wywołująca.

Także mniej problematyczne dolegliwości, jak zaparcia czy zespół jelita drażliwego, wymagają odpowiedniej ilości wody. W przypadku postaci zaparciowej właściwe nawodnienie sprzyja prawidłowej perystaltyce przewodu pokarmowego, a w postaci biegunkowej zapobiega odwodnieniu. Odpowiednie nawodnienie ważne jest również w chorobach nerek.

Woda w diecie i chorobie

Woda odgrywa też ważną rolę w wielu dietach. W przypadku diety niskoenergetycznej, stosowanej często w leczeniu nadwagi i otyłości, woda ma podstawową zaletę – nie dostarcza kalorii, dlatego może być stosowana bezkarnie. Jest najlepszym płynem dla osób dbających o sylwetkę. Także w diecie cukrzycowej woda jest polecana jako główne źródło płynów, albowiem nie dostarcza cukru, często obecnego w innych napojach.

Wiele się mówi o tzw. dietach „oczyszczających z toksyn”, a to właśnie produkcja przez organizm moczu umożliwia usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii. Dzięki odpowiedniemu nawodnieniu uzyskuje się prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Wiele osób sądzi, że wody butelkowane są jednakowe, nie zwracając uwagi na ich skład. Natomiast może to mieć istotne znaczenie dla osób cierpiących z powodu różnych chorób. Należy propagować czytanie etykiet pod względem zawartości poszczególnych składników. Inna woda będzie korzystna dla osoby np. z osteoporozą, a inna z nadciśnieniem tętniczym.

Przykładowo, osoby z kamicą nerkową powinny unikać wody o dużej zawartości wapnia, natomiast osoby z osteoporozą powinny preferować ten typ wody. Osoby cierpiące na nadciśnienie powinny pić wody niskosodowe, a osoby pracujące w wysokich temperaturach powinny korzystać z wód zawierających większą ilością potasu i sodu. Dlatego należy sprawdzać deklarację na etykietach, ponieważ zawartość różnych składników mineralnych  jest różna w zależności od rodzaju wody: od mało znaczącego do stężeń istotnych (nie zawsze korzystnych) dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Woda jest niezbędnym elementem podróży. Ma duże znaczenie w każdym klimacie, ale oczywiście w klimacie gorącym czy wilgotnym zapotrzebowanie na wodę wzrasta. W tym przypadku jest to podyktowane właściwą regulacją temperatury, m.in. poprzez produkcję potu. Wiele osób nie pije płynów, albowiem obawia się pocenia, które jest istotą  regulacji ciepłoty ciała. Wiele też osób nie docenia właściwej pracy nerek, obawiając się zbyt częstego korzystania z toalety.

Woda źródlana czy butelkowana

Także nie tylko ilość, ale i jakość wody ma istotne znaczenie dla zdrowia. Dużo nie zawsze znaczy zdrowo. Wodami uniwersalnymi są wody źródlane. Mogą być stosowane bezpiecznie i bez ograniczeń, natomiast wody mineralne wymagają „znajomości” własnego organizmu – jego potrzeb i ograniczeń.

Innym ważnym aspektem jest fakt, iż woda butelkowana, zwłaszcza w butelkach o małej pojemności, stanowi ważny element zabezpieczenia się przed chorobami (typu zatrucia, biegunki) w podróży. Zwłaszcza na terenach, gdzie woda wodociągowa nie budzi naszego zaufania, należy używać wody butelkowanej nie tylko do picia, lecz także do mycia owoców i warzyw, a nawet mycia zębów. W podróży lepiej stosować butelki o małych pojemnościach, szybciej są bowiem zużywane i w niekorzystnych warunkach higienicznych łatwiej o zachowanie ich walorów sanitarnych – gwarancji czystości i jakości deklarowanej przez producenta.

Print Friendly
Print Friendly